Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2018-2022 dönemine ait “İl Seviyesinde Beşeri Kalkınma Endeksi” verilerini yayımladı. 2022 yılı itibarıyla beşeri kalkınma endeksi, 2018’e göre %1,1 artarak 0,854 seviyesine yükseldi. Bu artışla Türkiye, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) tarafından belirlenen “Çok Yüksek Gelişmişlik” kategorisine dahil oldu.
Yaşam Beklentisi Azaldı, Eğitim ve Gelir Endeksi Arttı
TÜİK verilerine göre, beşeri kalkınma endeksinin üç temel bileşeni olan yaşam beklentisi, eğitim ve gelir endeksi şu şekilde değişim gösterdi:
Yaşam Beklentisi Endeksi, 2018’e kıyasla %2,2 azalarak 0,882’ye düştü.
Eğitim Endeksi, %3 artışla 0,807’ye yükseldi.
Gelir Endeksi, %2,6 artarak 0,875 seviyesine ulaştı.
Ankara Zirvede, Ağrı Son Sırada
2022 Beşeri Kalkınma Endeksi verilerine göre, Türkiye genelinde en yüksek endekse sahip il 0,891 ile Ankara oldu. Başkenti sırasıyla:
Endeksin en düşük olduğu il ise 0,748 ile Ağrı oldu. Ağrı’nın ardından Şanlıurfa, Van, Muş ve Bitlis en düşük değerlere sahip iller arasında yer aldı.
En Büyük Gelişimi Kilis Gösterdi
2018-2022 dönemi arasında beşeri kalkınma endeksi en fazla artan iller şu şekilde sıralandı:
Kilis (%4,1 artış)
Şırnak (%4 artış)
Çankırı ve Hakkari (%3,9 artış)
Öte yandan, beşeri kalkınma endeksi düşüş gösteren iller ise:
İlk Kez İl Düzeyinde Yayınlandı
TÜİK, beşeri kalkınma endeksini ilk kez il seviyesinde yayımladığını açıkladı. Endeks, yaşam beklentisi, eğitim süresi ve gelir düzeyi gibi faktörleri baz alarak illerin gelişmişlik seviyesini ölçüyor.
524